VII tydzień

Umiejętności społeczne- komunikacja


 

  Kompetencja komunikacyjna w najprostszym rozumieniu jest określana jako „indywidualna zdolność do posługiwania się językiem w różnych społecznych sytuacjach komunikacyjnych”. Kompetencja komunikacyjna to zdolność złożona. Składa się na nią: wiedza o regułach języka i umiejętność ich stosowania (kompetencja językowa), zdolność do różnicowania sposobów mówienia zależnie od rodzaju rozmówcy i sytuacji mówienia (językowe zdolności funkcjonalne), zdolności poznawcze, od których zależy budowanie znaczeń i odkrywanie znaczeń wypowiedzi rozmówcy, umiejętność intencjonalnego realizowania wypowiedzi związana z emocjonalnymi i wolicjonalnymi właściwościami mówiących, zdolność nawiązywania i podtrzymywania interakcji za pomocą środków językowych i niejęzykowych, zdolność posługiwania się rytualnymi znakami przy uczestniczeniu w obrzędach grupy, a także zdolności społeczne wyrażające się w uzgadnianiu relacji miedzy mówiącymi.

 Brak którejkolwiek z wymienionych umiejętności wpływa na zaburzenie procesu komunikacyjnego. Kompetencja komunikacyjna wiąże się, więc z opanowaniem wszystkich zdolności. To proces długotrwały, a najistotniejsze przemiany przypadają na wiek przedszkolny i młodszy wiek szkolny.

 

WSKAZÓWKI DLA RODZICÓW

  • Język i mowa to zjawiska mogące rozwijać się tylko w sytuacjach społecznych, a najbardziej odpowiednią sytuacją do uczenia mowy jest dialog. Należy wykorzystywać sukcesy i błędy dziecka do poprawy komunikowania się z otoczeniem.

 

  • Dziecko musi umieć wyrażać swoje myśli i uczucia. Aby to było możliwe, musi zdobyć różnorodne formy i środki językowe, musi władać systemem językowym. Ważne jest by uświadamiało sobie poszczególne elementy procesu komunikowania się. Ważne jest zwrócenie uwagi na składniki aktu mowy: mówienie, rozumienie, język, tekst oraz uwrażliwienie na konieczność prawidłowego przebiegu procesu komunikowania się dziecko poznaje dużo słów, odkrywa ich znaczenia podstawowe, a także poznaje wieloznaczność i metaforyczny sens niektórych z nich. Ważna rola przypada w tym procesie rodzicom, którzy mają wpływ na to, jakie słowa opanowuje dziecko i odgrywa rolę pośrednika pomagającego dziecku odkryć kulturowy szyfr znaków i symboli.

 

  • Rodzic może pomóc dziecku w opanowaniu sztuki prowadzenia rozmowy, zachęcając go do wyrażania własnych myśli, pomagając mu ocenić rodzaj informacji, jakich oczekuje odbiorca. Dziecko może na przykład opowiadać innym sytuacje, w których oni nie uczestniczyli, a następnie odpowiadać na ich pytania związane z tematem. Musi umieć brać udział w dialogu, tzn. zadawać pytania, podawać potrzebne informacje, kwestionować, prowokować wyjaśnienia i argumenty.

 

  • Rozwój kompetencji komunikacyjnej wiąże się z rozwojem takich procesów poznawczych jak spostrzeżenia, pamięć, wyobrażenia, myślenie. Aby dziecko miało o czym informować otoczenie, musi dysponować materiałem w postaci owych spostrzeżeń czy wyobrażeń. Wszystkie te procesy należy rozwijać. Im bogatszy jest materiał dziecka w postaci wyobrażeń i spostrzeżeń, tym bogatsza jest treść jego wypowiedzi.

 

Podsumowując:
  Konieczne dla rozwoju kompetencji komunikacyjnej są wszelkie zabawy, gry i ćwiczenia, które rozwijają umiejętność uczestniczenia w różnych sytuacjach komunikacyjnych, opowiadania o zdarzeniach, prowadzenia rozmowy, opisywania przedmiotów, nazywania rzeczy, osób, czynności, zdarzeń, wyrażania własnych i cudzych przeżyć, słuchania i rozumienia wypowiedzi innych osób a także odbioru i postrzegania utworów literackich.

   Dziecko biorąc udział w zdarzeniach komunikacyjnych i zmieniając swoje wypowiedzi zależnie od sytuacji staje się kompetentne komunikacyjnie.

 

Propozycje ćwiczeń:

  1. Powiedz mi coś miłego

Można to ćwiczyć każdego dnia, codziennie zasypując pozytywnym przekazem.

  1. Co będzie dalej?

Rodzic zasłania część ilustracji (obrazu) w książce. Dziecko dopowiada-odgaduje, co może znajdować się dalej.

Tą zabawę można rozbudować o pytania do obrazu, jak myślisz co czuje bądź myśli dana postać z ilustracji, co jest jej potrzebne?

  1. Sytuacje społeczne.

Poniżej ilustracje sytuacji zachowania rówieśników pozytywnych i konfliktowych, to propozycja na rozpoczęcie dyskusji, co się wydarzyło? Jak powinny się dzieci zachować…etc? Czy kiedyś w przedszkolu dziecko też miało podobną sytuację? Są też ilustracje do opisu przez dziecko, do rozważeń co czuje dziecko z ilustracji itd.

  1. Dyskusja.

Zadaniem dziecka jest przekonanie rodzica lub rodzeństwa do jedzenia np. warzyw i owoców. Można pobawić się w dwa zespoły, organizując „bitwę” na argumenty. Jeden zespół próbuje przekonać drugi do swoich racji.

  1. Autoprezentacja - to ważna umiejętność

Uczmy dzieci opowiadania o sobie, o swoich zainteresowaniach oraz o tym, co potrafią robić?. Jak lubią spędzać swój czas, czego nie lubią.

 

Karty pracy: