PROPOZYCJE PEDAGOGA

 

 

 

 

Tydzień XII

   Do tematu dojrzałości szkolnej wracamy każdego roku na jesieni, organizując prelekcję pod tymże tytułem, skierowaną do rodziców dzieci starszych grup. Sądząc po frekwencji, jaka jest na tych spotkaniach odnoszę wrażenie, że wielu rodziców nie zdaje sobie sprawy z ważności tego problemu, myśląc pewnie - jakoś to będzie, ewentualnie - w szkole go nauczą. A szkoda, bo w szkole może nie być tyle czasu, żeby nadrobić zaległości z przedszkola, zwłaszcza gdy są duże.

Dlatego, u progu wakacji zamieszczam artykuł, który warto przeczytać i sprawdzić swoje dziecko.

  W razie wątpliwości zapraszam do kontaktu z przedszkolnymi specjalistami lub z poradnią psychologiczno-pedagogiczną.

  Ważne jest aby dziecko nie zaczęło edukacji od stresu i niepowodzenia, bo będzie to rzutowało na całą jego karierę szkolną.

Dojrzałość szkolna - gotowość dziecka do podjęcia obowiązku szkolnego                         Podjęcie przez dziecko obowiązku szkolnego wiąże się z początkiem nowego, bardzo ważnego etapu w życiu. Przechodząc z wieku przedszkolnego w wiek wczesnoszkolny ulega zmianie podstawowa forma działalności dziecka. Dotąd była to zabawa. Teraz będzie nauka. Osiągnięcia w nauce będą podstawowym kryterium oceny dziecka. Jednak, aby dziecko mogło sprostać wymaganiom szkolnym i w pełni się rozwijać musi osiągnąć dojrzałość szkolną. Każdy rodzic wiedzieć powinien, na czym polega dojrzałość szkolna. Najogólniej można powiedzieć, że jest to gotowość dziecka do rozpoczęcia nauki w szkole, uzależniona od osiągnięcia takiego stanu rozwoju fizycznego, emocjonalno – społecznego i umysłowego, który umożliwia sprostanie obowiązkom szkolnym.

  Dojrzałość umysłowa dziecka przejawia się w zainteresowaniu nauką, zwłaszcza czytaniem, pisaniem, liczeniem, zaciekawieniem zjawiskami zachodzącymi w najbliższym otoczeniu,. Dziecko dojrzałe umysłowo potrafi skupić uwagę przez dłuższy czas na tej samej czynności, potrafi z uwagą śledzić treść opowiadanej czy czytanej bajki. Jego mowa jest poprawna pod względem artykulacyjnym, a słownictwo jest na tyle bogate, że bez problemu potrafi porozumiewać się z innym. Nie ma problemów ze zrozumieniem przekazywanych wiadomości, poleceń, instrukcji czy treści czytanego opowiadania, bajki, lektury. Dziecko 7 letnie ma już pewien bagaż doświadczeń, spostrzeżeń, który umożliwia mu rozwój wyobraźni i myślenia pojęciowego. Dziecko dojrzałe do szkoły potrafi doprowadzić rozpoczętą pracę do końca, bo ciekawi go wynik swoich poczynań.

O poziomie umysłowym dziecka mogą świadczyć jego rysunki. Rysunki dzieci dojrzałych są bogate w treść, kolory, zawierają dużo szczegółów, są prawidłowo rozmieszczone na kartce. Przy odwzorowywaniu zachowany jest właściwy kierunek, od lewej do prawej krawędzi kartki i z góry na dół. Oceniając dojrzałość umysłową dziecka, bierze się pod uwagę również poziom rozwoju percepcji wzrokowej i koordynacji wzrokowo-ruchowej, oraz analizy i syntezy słuchowej. Te funkcje w dużej mierze decydują o opanowaniu umiejętności pisania i czytania.

  Dziecko dojrzałe społecznie prawidłowo nawiązuje kontakty z rówieśnikami i dorosłym, potrafi współżyć w zespole, przestrzegać reguł życia w zbiorowości, przestrzegać zawartych umów. Charakteryzuje go zdyscyplinowanie, obowiązkowość, samodzielność. Samodzielność dotyczy nie tylko czynności samoobsługowych jak ubieranie się, mycie, czesanie, ale dotyczy także samodzielnego przygotowania się do lekcji, spakowania tornistra, a także samodzielnego podejmowania prawidłowych decyzji w różnych sytuacjach społecznych (np. przy przechodzeniu przez jezdnię). Od 7 latka wymaga się zrozumienia prostych sytuacji społecznych i rozeznanie, co jest dobre, a co złe (np. że nie wolno krzywdzić innych, niszczyć cudzej własności, przywłaszczać sobie znalezionych rzeczy). Dziecko dojrzałe społecznie dobrze się czuje w nowym środowisku szkolnym, z chęcią podejmuje zadania na rzecz innych np. dyżury. Przejawem niedojrzałości społecznej jest stałe absorbowanie uwagi nauczyciela, domaganie się ciągłego wyróżniania i dążenie do uprzywilejowanej pozycji w klasie.

Dzieci niedojrzałe społecznie mogą też izolować się od grupy, stronić od kolegów, unikać wspólnych zabaw łatwo poddawać się dominacji kolegów, wykazywać bierność, nieśmiałość, lękliwość, małomówność.

  Dojrzałość fizyczna to ogólna sprawność organizmu i zdrowie dziecka. Długotrwałe choroby, defekty fizyczne i inne dolegliwości organizmu utrudniają pracę szkolną dziecka. Dziecko szkolne dysponować musi odpowiednim zasobem sił fizycznych i odpornością na zmęczenie. Wielogodzinne siedzenie w ławce, noszenie ciężkiego tornistra szkolnego i wykonywanie różnych zadań umysłowych jest trudne nawet dla dziecka zdrowego, silnego i sprawnego. Przy takich czynnościach jak pisanie, rysowanie, wycinanie, wydzieranie, konstruowanie, nawlekanie koralików i innych pracach plastyczno-technicznych potrzebna będzie dziecku dobra sprawność rąk, koordynacja ruchowa i koordynacja ruchowo-wzrokowa. W przeciwnym wypadku ruchy będą powolne, nieharmonijne, sztywne, kanciaste, mało precyzyjne. Mogą też występować współruchy, czyli niepotrzebne ruchy służące rozładowaniu nadmiernego napięcia np. poruszanie językiem przy pisaniu lub rysowaniu. Dziecko o prawidłowym rozwoju ruchowym potrafi przez chwilę stać na jednej nodze, skakać na jednej nodze, przeskakiwać przez przeszkody. Siedmiolatek sprawnie i szybko biega, przy czym ruchy rąk i nóg są zharmonizowane. Dobra koordynacja ruchowa umożliwia mu jazdę na rowerze, na rolkach, na nartach.

  Dojrzałość emocjonalna to zdolność do przeżywania bogatego i zróżnicowanego świata uczuć, to odpowiednia do wieku umiejętność panowania nad swoimi emocjami i kontrolowania ich. Impulsywność reakcji u 7 latka ulega obniżeniu, zaś czas przeżywania różnych stanów wydłuża się. Uczeń dojrzały emocjonalnie odczuwa więź ze swoją grupą, z klasą, z panią. Przeżywa różne radości i smutki związane z życiem klasy. Dojrzały emocjonalnie 7 latek prawidłowo reaguje na pozytywne bądź negatywne uwagi dotyczące zachowania i postępów w nauce, nie załamuje się z byle powodów. Dziecko niedojrzałe emocjonalnie jest wybuchowe, drażliwe, agresywne, złości się lub płacze z błahego powodu, często popada w konflikty z kolegami. Może też być zahamowane, zalęknione, niepewne, napięte, nadwrażliwe, płaczliwe. Taki typ dziecka boi się głośniejszych uwag nauczyciela nawet, gdy nie dotyczą ich samych. Czasami skarżą się na bóle głowy, brzucha, bezsenność, bywa, że przed wyjściem do szkoły mają wymioty, biegunkę.

 

Na dojrzałość szkolną mają wpływ pewne czynniki, do których należą m. in.:

1. Czynniki indywidualne – są to przekazane drogą genetyczną lub wrodzone właściwości organizmu, a przede wszystkim ośrodkowego układu nerwowego, podłoża wyższych czynności psychicznych. Należą tu również potrzeby, skłonności i dążenia dziecka.

2. Czynniki środowiskowe – chodzi tutaj głównie o wpływy rodziny i przedszkola. Literatura podaje 3 główne grupy czynników rodzinnych mających wpływ na dojrzałość szkolną dziecka. Są to:

• Warunki materialne - od poziomu dochodów, sytuacji mieszkaniowej, wyposażenia gospodarstwa domowego zależy, jak rodzina będzie zaspokajała potrzeby dziecka, a więc czy będzie ono racjonalnie odżywiane, zaopatrzone w potrzebną odzież, czy będzie miało warunki do nauki, odpoczynku i zabawy.

• Warunki kulturalne jest to poziom wykształcenia rodziców, kultura językowa rodziny, potrzeby kulturalne, zasady wychowania dzieci, sposób spędzania czasu wolnego. Warunki kulturalne domu rodzinnego, a zwłaszcza poziom wykształcenia rodziców w istotny sposób wpływają na rozwój intelektualny i osiągnięcia szkolne uczniów. Rodzice wykształceni wykazują na ogół duże zainteresowanie problemami szkolnymi swoich dzieci, mają większe wymagania i aspiracje w stosunku do ich przyszłości oraz w większym stopniu pobudzają je do osiągnięć

•  Warunki społeczno – psychologiczne to: struktura rodziny, osobowość rodziców, stosunki między rodzicami, postawy rodziców wobec dzieci oraz atmosfera panująca w domu. Dla osiągnięcia dojrzałości szkolnej istotne jest, czy dziecko wychowuje się w rodzinie pełnej lub niepełnej, mało- czy wielodzietnej, dwu- czy trzypokoleniowej. Z reguły rodzina wielodzietna stwarza korzystne warunki dla rozwoju osobowości dziecka, gdyż zmusza do liczenia się z innymi, rozwija postawy opiekuńcze. Dzieci z rodzin wielodzietnych szybciej się usamodzielniają, osiągają wyższy poziom dojrzałości emocjonalnej, nie wykazują tendencji do przeceniania samego siebie, lepiej potrafią współdziałać z innymi. Jeśli jednak rodzina jest bardzo liczna, a warunki materialne bardzo skromne, to rodzice obarczeni nadmiarem obowiązków mają mało czasu dla dzieci, pozostawiają je same sobie, nie zaspakajając wszystkich ich potrzeb. Istotnym czynnikiem wpływającym na dojrzałość szkolną dzieci jest fakt uczęszczania do przedszkola. Dzieci o długiej karierze przedszkolnej wyróżniają się lepszym uspołecznieniem, niż inne dzieci oraz lepszym przygotowaniem do szkoły.

 

Dziecko dojrzałe do nauki szkolnej potrafi:

• powiedzieć, jakie ma imię i nazwisko, ile ma lat, gdzie mieszka, opowiedzieć o pracy rodziców,

• narysować rysunek postaci ludzkiej: postać jest kompletna, części ciała są proporcjonalne do całości, części ciała są rozmieszczone właściwie,

• obchodzić się z przyborami do rysowania, malowania, pisania; nie wychodzić poza linie kolorując obrazek; nazwać to co narysowało,

• ciąć nożyczkami w linii prostej i krzywej; lepić z plasteliny,

• dobrać w pary przedmioty lub obrazki, klasyfikować je wg określonej zasady, np. owoce, pojazdy, zwierzęta,

• łączyć zbiory wg określonej cechy, np. wielkość, kolor,

• wskazać różnice w pozornie takich samych obrazkach,

• rozpoznać różne dźwięki z otoczenia, np. głosy zwierząt,

• liczyć kolejno do 10 ; po przeliczeniu liczmanów powiedzieć, ile ich jest,

• dokonywać dodawania i odejmowania na konkretach w zakresie 10

• ma dobrą koncentrację uwagi,

• jest zainteresowane pracą i jej efektami,

• jest odporne na niepowodzenia,

• jest wytrwałe przy dłuższym wysiłku,

• prawidłowo wymawiać wszystkie głoski,

• nazwać głoskę na początku i na końcu wyrazu, różnicować wyrazy o podobnym brzmieniu, np. kran – tran, góra – kura, bada – pada,

• podzielić zdanie na wyrazy, wyrazy na sylaby,

• opowiedzieć treść obrazka posługując się mową zdaniową,

• rozwiązać proste zagadki,

• czytać niedługie teksty ze zrozumieniem,

• uważnie słuchać przez dłuższą chwilę opowiadania, bajki, muzyki,

• wykonać proste ćwiczenia gimnastyczne; uczestniczyć w grupowych zabawach ruchowych,

• wskazać lewą i prawą stronę swego ciała i osoby stojącej na wprost,

• doprowadzić do końca rozpoczętą zabawę, pracę, w trudniejszych sytuacjach zwrócić się o pomoc do osoby dorosłej,

• zgodnie bawić się z rówieśnikami – współdziałać, czekać na swoją kolej,

• działać sprawnie; umieć podporządkować się słownym poleceniom,

• wykonać podstawowe czynności samoobsługowe: samodzielnie zjeść, ubrać się, umyć, zawiązać sznurowadła, zapiąć guziki, zamki

• ma dobre tempo pracy,

• siedmiolatek potrafi nawiązać kontakty z rówieśnikami i dorosłymi, jest wrażliwy na opinię nauczycieli i innych osób dorosłych.

 

U większości dzieci uczęszczających do przedszkola lub tzw. “zerówki” gotowość do podjęcia nauki szkolnej dokonuje się niepostrzeżenie i nie wymaga specjalnych zabiegów ani ze strony rodziców, ani ze strony nauczycieli. Bowiem cała praca wychowawcza przedszkola, od najmłodszych grup, zmierza do zapewnienia dziecku dobrego startu w szkole. Pomimo tego, zdarza się, że niektóre dzieci nie osiągają dojrzałości szkolnej w siódmym roku życia i z tego powodu odraczane są z obowiązku szkolnego. Te dzieci wymagają szczególnej troski i fachowej pomocy. Wśród dzieci przekraczających próg szkolny są takie, które wchodzą w obowiązki szkolne z niepełną dojrzałością szkolną. Tym dzieciom również potrzebna jest specjalistyczna pomoc (np. korekcyjno-kompensacyjna), bo narażone są na poważne niepowodzenia szkolne. O tym, czy dziecko pójdzie do szkoły mimo braku dojrzałości szkolnej, czy zostaje odroczone zawsze decydują rodzice, po zasięgnięciu opinii psychologa i pedagoga. Te trudne, ale konieczne decyzje muszą być poprzedzone rzetelną diagnozą dziecka, pozwalającą określić jego dojrzałość umysłową, fizyczną, społeczną i emocjonalną.

Nowa sytuacja i całokształt związanych z nią czynników stanowią ciężkie i trudne zadanie dla układu nerwowego dziecka. Niekiedy pojawiają się związane z pójściem do szkoły lęki i stany nerwicowe. Często ich podstawę stanowią błędy popełniane zupełnie nieświadomie przez samych rodziców. Oto najczęstsze z nich:

• Straszenie szkołą- dziecko będzie traktować pójście do szkoły jako przykry obowiązek, a samą szkołę postrzegać (nawet jeszcze zanim samo będzie mogło doświadczyć) jako miejsce, w którym będzie mu źle.
• Likwidacja zabawek- często także całkowite zburzenie dotychczasowej organizacji życia w domu. Powoduje to utratę poczucia bezpieczeństwa, które zastępuje niepewność, a nawet zagrożenie. Od dziecka zaczyna wymagać się zbyt dużej odpowiedzialności i dorosłości.
• Okazywanie lęku przez rodziców - coraz częściej zdarzają się sytuacje, w których to rodzice przejawiają strach przed szkołą i po prostu zarażają nim dzieci.
• Stosunek do oceny szkolnej - zaznaczyć wypada, ze dzieci nie zdają sobie sprawy z wartości oceny. Jest ona kształtowana przez dom rodzinny i najbliższe otoczenie dziecka. Przykre dla siedmiolatka przeżycia mogą wywołać nadmierne ambicje rodziców, nastawionych na zdobywanie przez dziecko najlepszych stopni. Otrzymanie każdej innej oceny spowoduje napięcie, wywoła lęk, a z czasem doprowadzi do zachwiania wiary dziecka we własne możliwości i poczucia niższej wartości. Strach przed pójściem do szkoły wywoła z pewnością zapowiedź przykrych konsekwencji z powodu złych ocen.

 

Jeśli dziecko nie osiągnie dojrzałości to:

• Start szkolny tego dziecka jest utrudniony.

• Nie poddaje się ono wpływom nauczyciela.

• Staje się niechętne, nie zainteresowane zadaniami, bierne.

• Często pracuje znacznie dłużej przy lekcjach osiągając mierne efekty.

 

Jak pomagać?

By ułatwić dzieciom naukę czytania, warto w szczególności:

• zwracać uwagę na właściwą wymowę,

• bawić się w tworzenie rymów: kukułka- jaskółka,

• liczyć sylaby w słowach, początkowo w krótkich później w długich; ma-ma (●●) , ka-lo-ry-fe-ry (● ● ● ● ●) – rysować tyle kropek, ile jest sylab,

• tworzyć wyrazy zawierające głoskę: na początku wyrazu, w środku, na końcu wyrazu, np. a – akwarium, lato, litera, itp.

• bawić się w analogiczny sposób sylabami, np. ło, łokieć, łopata, wesoło, krzesło, czoło

• określać położenie głoski w wyrazie, np. jaki dźwięk słyszymy po, a jaki przed l w wyrazie mleko,

• tworzyć nowe wyrazy przez dodanie głoski lub sylaby:, np.: to: tor, kto, tło; ma: ga-ma, Ma-ciek, pu-ma itp.

• bawić się w „łańcuch wyrazów” – podajemy dziecku wyraz, z którego ono wyodrębnia ostatnią głoskę i szuka wyrazu na tę głoskę, np.: kogut – traktor – radio- orzeł

• wyszukiwać poznane litery w tekstach drukowanych, np. w gazetach.

• utrwalać litery poprzez dodawanie do samogłoski spółgłoski, np. do a dostawiamy spółgłoski; ma, pa, ta, ka, da itp. Dziecko czyta sylabami, jeżeli nie umie pomagamy mu, nie czekamy, aż będzie głoskować.

• powtarzać ciągi słowne: logiczne (rzeczy należących do 1 kategorii) np. krzesło, stół, szafka – dziecko kilka razy powtarza, następnie próbuje wspak; nielogicznych np. broda, okno, zarost.

• czytać dzieciom bajki.

 

By ułatwić naukę pisania należy w szczególności:

• odwzorowywać szlaczki i wzorki.

• kreślić kształty graficzne w powietrzu.

• kalkować

• pisać po śladzie

• pisać szlaczki literopodobne, jeżeli dziecko chce pisać pokazywać kształty liter wg wzorów przedszkolnych, zachowując kierunek pisania danej literki, nie pozwalać drukować.

• malować, również palcami

• wydzierać palcami i wycinać nożyczkami, naklejać.

• rysować, kolorować, rysować jednocześnie ręką lewą i prawą.

• nawlekać koraliki

• modelować z gliny, plasteliny, lub pomoc w kuchni przy wyrabianiu ciasta.

 

  Wszystkie elementy dojrzałości szkolnej są jednakowo ważne, choć niestety nie zawsze rozwijają się harmonijnie. Jeśli cokolwiek budzi państwa niepokój, warto zasięgnąć rady specjalisty.

  Sądzę, że po przeczytaniu niniejszego artykułu większość rodziców będzie spokojnie oczekiwać na to ważne wydarzenie, jakim jest rozpoczęcie nauki w klasie pierwszej przez ich syna czy córkę.

   Ale będą na pewno i tacy, którzy z niepokojem myślą o tym. Czują bowiem intuicyjnie, że ich dziecko nie jest jeszcze gotowe, by wejść w obowiązek szkolny.

 

Drodzy Rodzice                                                                                                                                                 Jeśli zauważacie, że dziecko osiąga słabe postępy w przedszkolu, jesteście zaniepokojeni, czy Wasza córka, Wasz syn poradzą sobie z nauką w klasie pierwszej, to zapraszam do skorzystania z porady specjalistów zatrudnionych w naszej placówce lub pracowników poradni psychologiczno – pedagogicznej. Określą oni przyczyny trudności dziecka i przekażą zalecenia do pracy. Bywa, że to nauczycielka pierwsza zauważa problemy dziecka i troszcząc się o jego losy wskazuje na potrzebę badań w celu określenia dojrzałości szkolnej. Ze swej strony zachęcam do uważnego słuchania nauczycielek i korzystania z ich sugestii. Badania w poradni są oczywiście dobrowolne i to rodzice decydują, czy z nich skorzystają.

 

Opracowanie: pedagog – mgr Elżbieta Kozłowska

 

 

Tydzień XI

 

  Kolejny tydzień naszej pracy zdalnej. Część dzieci już wróciła do przedszkola, część jeszcze pozostaje w domach korzystając z opieki najbliższych. Na ten czas kilka propozycji zabaw i ćwiczeń, do wykonania których gorąco zachęcam.

  Zachęcam też do wspólnego przeczytania opowiadania, które w bardzo przystępny sposób przybliża dziecku problematykę niepełnosprawności intelektualnej: swiatelko-j.chmielewska-duzy_upos_bajki_bez_barier.pdf

1. Pomysł na zabawę ruchową z kostką zwierzęcych ćwiczeń. Pierwszy etap zabawy to wykonanie kostki - wycięcie i sklejenie -okazja do ćwiczenia umiejętności posługiwania się nożycami , a następnie sklejenie brzegów kostki klejem. Zabawa ucząca też naprzemienności - raz ty, raz ja. Kostka w załączniku:

• eprzedszkolaki_kostka_zwierzecych_cwiczen.pdf

2. Zrób porządek na półkach z zabawkami - zadanie, w którym dziecko rozwija orientację przestrzenną, umiejętności matematyczne oraz motorykę małą- wycinanie, klejenie. Karta w załączniku:

• eprzedszkolaki_wytnij_i_policz.pdf

3. Zabawa ruchowa z naśladowaniem oraz uważnym słuchaniem i wykonywaniem poleceń. Linki poniżej.

• zabawa ruchowa przy muzyce
• zabawa z naśladowaniem - jeże

4. Zadanie rozwijające myślenie oraz koncentrację uwagi -Sudoku warzywa oraz Sudoku jesienne skarby. Karty w załączniku:

• eprzedszkolaki_sudoku_warzywa.pdf
• eprzedszkolaki_sudoku_jesienne_skarby.pdf

Życzę miłej lektury i zabawy. Pozdrawiam.

                                                                       Pedagog  Elżbieta Kozłowska

 

 

 

Tydzień X

 

O lateralizacji słów kilka...

 

   Dziecko kończące przedszkole powinno rozróżniać lewą i prawą stronę, określać kierunki oraz dysponować sprawnością rąk i koordynacją wzrokowo - ruchową. Aby w pełni opanować te umiejętności, niezbędny jest prawidłowy rozwój procesu lateralizacji.

  Lateralizacja, czyli inaczej stronność, to funkcjonalna dominacja jednej ze stron ciała związana z przewagą jednej z półkul mózgowych. U większości ludzi prawa półkula zawiadująca lewą częścią ciała) odpowiedzialna jest głównie za zarządzanie percepcją przestrzenną, umiejętnościami muzycznymi i plastycznymi, mimiką i emocjami. Zaś lewa półkula (zawiadująca prawą stroną ciała) w większym stopniu kontroluje mowę i funkcje językowe, logikę, rozumowanie oraz programowanie motoryczne. Odpowiedzialność za procesy wzrokowe, słyszenie i umiejętności matematyczne podzielona jest między obie półkule. W wyniku rozwoju około 5-6 roku życia ustala się tak zwana stronność, czyli dominacja jednej ze stron ciała dla ręki, nogi, oka i ucha.

 

Kształtowanie się lateralizacji

    Proces lateralizacji trwa od urodzenia dziecka do około szóstego roku życia. Do trzeciego miesiąca życia asymetria ułożenia ciała i ruchów ma charakter podkorowy (nie występuje jeszcze dominacja półkulowa). Do szóstego miesiąca życia występuje symetria zwierciadlana ruchów wyrażająca się tym, że do interesującego dziecko przedmiotu wyciąga ono obie ręce.      Ważnym okresem w procesie kształtowania się stronności jest czas między szóstym a dwunastym  miesiącem, ponieważ wtedy wykształca się chwyt jednoręczny i można zaobserwować u dziecka pierwsze przejawy preferowania jednej z rąk.

    Kolejnym ważnym etapem w rozwoju lateralizacji jest czas po 24 miesiącu życia, kiedy to umiejętność chodzenia zostaje już zautomatyzowana. Między drugim a trzecim rokiem życia można zaobserwować lateralizację w zakresie rąk (tendencje prawostronne zauważalne są nieco szybciej niż lewostronne). Dziecko zaczyna w zabawie i podczas codziennych czynności preferować jedną z rąk, a także nóg. W większości przypadków dominacja czynności ruchowych

ustala się do szóstego roku życia, a proces lateralizacji zostaje ostatecznie zakończony w wieku szkolnym. Zdarzają się jednak dzieci, u których proces kształtowania się lateralizacji jest opóźniony i dominacja jednej ze stron nie jest jeszcze ustalona w wieku szkolnym.

 

Modele lateralizacji

   Większość ludzi jest prawostronna, co wiąże się z dominacją lewej półkuli. Lepsza sprawność funkcjonalna jednej strony ciała zauważalna jest w zakresie funkcji rąk, nóg, a także w pracy niektórych parzystych organów zmysłowych, np. oczu, uszu. W wyniku badań wyodrębnia się dwa modele: lateralizacja jednorodna i niejednorodna.

   Lateralizacja jednorodna charakteryzuje się tym, że narządy ruchu i zmysłu dominują po jednej stronie osi ciała i może być to zarówno strona prawa, jak i lewa. Lateralizacja prawostronna jest najczęstszym modelem lateralizacji, w którym dominuje prawa ręka, prawe oko, prawa noga. Lateralizację lewostronną charakteryzuje występowanie leworęczności, lewooczności i lewonożności. Lewostronny modellateralizacji występuje rzadziej, ale najczęściej nie towarzyszą mu żadne zaburzenia rozwojowe (mogą pojawić się trudności natury

technicznej, np. zasłanianie sobie ręką pisanych wyrazów).

    W przypadku ustalonej  lewostronności błędem jest przestawianie dzieci na prawą rękę - może to skutkować licznymi trudnościami zarówno w sferze emocjonalnej, jak i edukacyjnej. Dzieci przestawiane bywają nadmiernie płaczliwe, lękliwe lub agresywne. Prowadzi to również do pojawienia się trudności w nauce pisania i czytania wynikających ze sztucznie powstałej skrzyżowanej lateralizacji.

   Większe trudności pojawiają się w przypadku modelu lateralizacji niejednorodnej, gdzie możemy wyróżnić lateralizację skrzyżowaną lub nieustaloną (słabą).

   Lateralizacja skrzyżowana wiąże się z występowaniem wyraźnej przewagi czynnościowej narządów ruchu i zmysłu po obu stronach ciała, np. prawa ręka, lewe oko, prawa noga.

 

Możemy wyróżnić sześć kombinacji tej lateralizacji:

a) lewa ręka, lewe oko, prawa noga,

b) lewa ręka, prawe oko, prawa noga,

c) lewa ręka, prawe oko, prawa noga,

d) prawa ręka, prawe oko, lewa noga,

e) prawa ręka, lewe oko, prawa noga,

f) prawa ręka, lewe oko, lewa noga.

 

  Największe trudności występują w przypadku skrzyżowania na poziomie ręki i oka, ponieważ mogą pojawić się problemy z czytaniem i wykonywaniem wszystkich czynności związanych z dobrą koordynacją ręki i oka. Dzieci mają także mniejsze osiągnięcia w sporcie   wymagającym

celnego rzutu, szybkiego zwrotu lub skomplikowanych ruchów. Ich poziom zarówno fizyczny, jak i plastyczny jest nieco niższy niż u rówieśników. Pojawiają się trudności z zapamiętaniem stron lub błędnym ich nazywaniem.

Lateralizacja nieustalona występuje w przypadku braku dominacji poszczególnych narządów ruchu i zmysłów (osoby obustronne), wiąże się to najczęściej z osłabieniem w zakresie funkcjonowania ręki, co powoduje trudności w nauce czytania i pisania.

 

Objawy zaburzonej lateralizacji

   Nieprawidłowo ukształtowana lateralizacja to przede wszystkim brak funkcjonalnej dominacji jednej strony dała (lateralizacja nieustalona), która często warunkuje występowania trudności w nauce niezależne od poziomu rozwoju intelektualnego. Dzieci obuoczne mają kłopoty z nauką czytania, czytają wolniej, opuszczają lub przeskakują litery w wyrazie lub wyrazy w zdaniu, nie rozumieją tego, co czytają.

   Brak dominacji jednej ze stron ciała utrudnia wytwarzanie się orientacji w lewej i prawej stronie własnego ciała, co utrudnia orientację w przestrzeni. Pojawiają się kłopoty ze wskazaniem kierunków w przestrzeni, z odwzorowywaniem figur i cyfr podobnych pod względem kształtu, lecz inaczej ułożonych w przestrzeni, rozmieszczeniem elementów na

kartce co prowadzi do niepowodzenia w nauce pisania i czytania.

  Oburęczność może skutkować osłabieniem sprawności grafomotorycznej, większą męczliwością ręki, dysgrafią, brakiem koordynacji w pracy rąk.

 

Lateralizacja skrzyżowana - szczególnie w obrębie ręki i oka - prowadzi do pojawienia się trudności spowodowanych zaburzeniami współdziałania oka i ręki (koordynacji wzrokowo-ruchowej), co negatywnie wpływa na  kontrolę wzrokową pracy ręki.

 

Oburęczność może skutkować:

• obniżeniem sprawności manualnej,

• ogólną niezręcznością ruchową,

• trudnościami w przyswajaniu pojęć określających stosunki przestrzennej

• problemami w pisowni (niekształtne litery, nierówne odstępy, opuszczanie linijki pismo lustrzane, mylenie liter o podobnym kształcie)

• trudnościami w czytaniu (przeskakiwanie liter, opuszczanie sylab/ /wyrazów/ zmienianie kolejności liter)

• trudnościami w odwzorowywaniu kształtów geometrycznych.

   Warto jednak pamiętać, że mimo tego nieprawidłowa lateralizacja nie jest poważnym zaburzeniem rozwojowym, dopóki nie towarzyszą jej dodatkowe zaburzenia, takie jak: zaburzenia motoryczne, zaburzenia percepcji wzrokowej, orientacji w przestrzeni i wtórne zaburzenia emocjonalne.

   Lateralizacja lewostronna, jednorodna nie jest zjawiskiem, które należy leczyć, a największym problemem w tym modelu lateralizacji jest utrudnienie w korzystaniu z urządzeń, które są przystosowane dla ludzi prawostronnych. Trudność może sprawiać także obowiązujący w Polsce kierunek pisania od strony lewej do prawej - mogą pojawić się błędy w pisowni lub brzydkie pisanie wynikające z niemożności bieżącej kontroli zapisu. Inne ułożenie dłoni lewej powiązane jest z jej wygięciem w stawie nadgarstkowym, co może spowodować wzmożenie napięcia mięśniowego, nadmierny nacisk i łamania grafitu. Prowadzi to również do ograniczenia zakresu i precyzji ruchów, zwolnienie tempa czynności graficznych i większej męczliwości.

 

Dzieci z lateralizacją lewostronną mogą mieć problemy z

opanowaniem czytania:

• mylenie liter podobnych

• inwersja dynamiczna

• nieprawidłowe odczytywanie symboli lub opuszczanie wersów tekstu.

   Warto również pamiętać, że dzieci leworęczne często przyjmują niewłaściwe ułożenie ciała, co sprzyja wadom postawy.

 

Sposoby diagnozowania lateralizacji

  Proces lateralizacji jest procesem rozwijającym się w ciągu całego pobytu dziecka w przedszkolu. Nauczyciele obserwując dziecko, zarówno podczas pracy, jak i swobodnej zabawy, mogą zaobserwować utrwalającą się u każdego przedszkolaka tendencję do dominacji jednej ze stron. Przy obserwacji dziecka powinniśmy zwrócić uwagę zarówno na proste czynności, jak i na te bardziej złożone, np.: wycinanie, malowanie, mycie zębów. Pod uwagę należy wziąć zarówno czynności wyuczone (np. kozłowanie, wiązanie butów), jak i te odruchowe (np. gestykulacja).

   Pomocne w procesie oceniania lateralizacji jest także przeprowadzenie wywiadu z rodzicami, w czasie którego możemy dowiedzieć się, jak rozwijała się dotychczas lateralizacja u dziecka, kiedy zauważono pierwsze jej przejawy, oraz ustalić, czy w rodzinie dziecka były osoby leworęczne (ze względu na dziedziczność lewostronności). Specjalista (np. psycholog z poradni psychologiczno- -pedagogicznej) może przeprowadzić również szereg prób testowych, dzięki którym określi, która ze stron jest u dziecka dominująca. Testy te obejmują diagnozę w zakresie dominacji ręki, oka i nogi (rzadziej ucha).

  W przypadku oceny dominacji rąk bierze się pod uwagę preferencje w samoistnym wyborze ręki, ocenę graficzną rysunków lub sprawność motoryczną. Ocena dominacji oka to przede wszystkim określenie preferencji w wyborze konkretnego oka (np. patrzenie do butelki). Dominację w zakresie nogi oceniamy poprzez próby angażujące konkretną nogę (np. kopanie klocka). Jeśli dziecko: posiada wadę wzroku lub jest niepełnosprawne ruchowo, nie powinno się oceniać lateralizacji (diagnoza może być obarczona błędem, np. dominujące może się stać to oko, które widzi lepiej).

  Diagnozę lateralizacji najlepiej przeprowadzić jak najpóźniej przed rozpoczęciem nauki w szkole, dlatego, że do szóstego roku życia trwa proces ustalania stronności. W przypadku dziecka leworęcznego należy zawsze przeprowadzić ocenę stronności przed podjęciem próby przestawienia na prawą rękę.

 

Zestaw ćwiczeń dla dzieci ze skrzyżowaną lub nieustaloną

lateralizacją.

 

1. Polepszenie ogólnej koordynacji ruchów:

• wymijanie, pokonywanie łatwych przeszkód, podskoki,
• ćwiczenia równoważne,
• ćwiczenia rozluźniające,
• ćwiczenia w tworzenie nawyków ruchowych związanych z kierunkiem pisania,
• przekraczanie linii środkowej ciała,
• ćwiczenia współpracy oka i ręki,
• ćwiczenia ruchowe usprawniające ruchy ręki, dłoni, nadgarstka i palców jednej oraz obu rąk,
• kreślenie różnymi technikami linii pionowych, poziomych, ukośnych, łamanych, krzywych, figur geometrycznych,
• rysowanie figur, obrysowywanie kształtów geometrycznych,
• pisanie wyrazów bez odrywania ręki od papieru.

 

2. Wyrabianie i utrwalanie organizacji w schemacie własnego ciała i

orientacji w przestrzeni:

• odtwarzanie ruchów nauczyciela/dziecka stojącego naprzeciwko, tyłem, obok, siedzącego naprzeciwko lub obok, naśladowanie ruchów oglądanych w lustrze,
• odtwarzanie ruchów ze schematów rysunkowych,
• wykonywanie prac zgodnie z poleceniem (np. w lewym górny  rogu przyklej słońce).

3. Usprawnianie manipulacji przedmiotami:

•  zabawy piłkami o różnej wielkości i fakturze,
•  zabawy balonem (dmuchanie, podrzucanie, odbijanie częściami ciała),
• rzucanie piłeczkami do celu,
• zabawy woreczkiem z piaskiem, kaszą, fasolą: oklepywanie,
• podrzucanie, rzucanie, wystukiwanie prostych rytmów palcami, dłonią, pięścią,
•  ćwiczenia zdolności do kontrolowania siły nacisku ręki dziecka w trakcie pisania,
•  kreślenie na tackach z piaskiem, kaszą, solą,
•  malowanie palcami na dużych arkuszach papieru,
• wykonanie ćwiczeń graficznych przy użyciu różnych narzędzi: kredy, kredek woskowych, węgla rysunkowego, pędzla, ołówka, pióra, długopisu, mazaków różnej grubości,
• usprawnianie drobnych ruchów dłoni i palców oraz ich współdziałanie,
• zabawy paluszkowe,
• wydzieranki, wycinanki, układanki według wzoru, modelowanie z plasteliny, masy solnej.

 

Karty pracy do pobrania;

• dodawanie_kolorowych_kropek.docx
• Dokoncz_korale.docx
• dopasuj_cienie_roboty.pdf
• ile_kropek_ma_biedronka.docx
• kim_zostana_dzieci_jak_dorosna_koordyn_wzr-ruchowa.jpg
• kodowanie_domki.docx
• spiace_koty.docx

 

 

 

Tydzień IX

 

 Tym wszystkim przedszkolakom, którzy jeszcze nie spotykają się z nami na zajęciach terapeutycznych proponuję kolejną porcję zabaw i zadań.

1. Ćwiczenia grafomotoryczne - Gwiazdki - tym razem rączka ma pracować prowadząc kredkę od lewej do prawej i odwrotnie cały czas "schodząc" na dół. Starajmy się aby ręka dziecka leżała na stole, uchwyt był prawidłowy - trójpalcowy a w miarę przechodzenia do dołu ręka odsuwała się a nie tylko wyginał nadgarstek. To ważne.
2. Ćwiczenia na pamięć i spostrzegawczość - w dalszym ciągu zachęcam do ćwiczeń percepcji wzrokowej w zakresie spostrzegawczości. Szybkość spostrzegania, przerzutność uwagi wzrokowej, pamięć wzrokowa to wszystko składowe percepcji wzrokowej, które trzeba rozwijać. Propozycje zabaw.

• pamięć i spostrzegawczość
• pamięć i spostrzegawczość 2
• pamięć i spostrzegawczość 3
• pamięć i spostrzegawczość 4

   3.Umiejętność spostrzegania kształtu i ocena wielkości przedmiotu.

•  Zadanie "Połącz klucze"
• Zabawa "Co połknął wąż?" -  Na kartach wyjaśnienie zabawy, można zagrać z innym dzieckiem lub potraktować, jako zadanie dla jednego. Karty w załączniku.

  4. "Umeblowanie" - Ćwiczenia słuchu fonematycznego i umiejętności czytania sylab.

   Karty załączone w załączniku należy wydrukować i rozciąć. Jest to dodatkowe ćwiczenie dla  dziecka, które usprawnia motorykę małą.

  5. Pokoloruj misia wg podanego liczb:

• 1-szary
• 2-brązowy
• 3-czerwony
• 4-fioletowy
• 5-zielony
• 6-niebieski

 Karta misia 

Życzę miłej zabawy. Pozdrawiam Pedagog Elżbieta Kozłowska

 

Tydzień VIII

 

W kolejnym tygodniu proponuję zabawy i ćwiczenia z rodziną w tle.

  Dając dziecku do wykonania różne prace, rozmawiając z nim o Waszej Rodzinie, można dowiedzieć się jak ono Ją spostrzega. Rysunki dziecka często pokazują jakie relacje łączą go z poszczególnymi członkami rodziny, kto jest ważny. Jest to naturalna sytuacja do rozmowy, do bogacenia wiedzy i słownictwa, do mówienia o swoich emocjach. Kogo zainteresuje ten temat zachęcam do artykułów, które zamieszczam. Linki poniżej .

• Co mówią nam rysunki dziecka 
• O czym mówia rysunki dziecka

1.  Proponuję kolorowanki, labirynty, portrety rodziny, portret dziecka, dobieranie par. Ćwiczenie łatwe i przyjemne. Karty w załączniku.
2.  Zadanie z zakresu funkcji poznawczych dla dzieci, które już znają bądź interesują się cyframi i znajomością zegara. Proponuję zabawę Godzinowe Memory. Należy wydrukować 2 razy kartę z załącznika, porozcinać i grać jak w typowe Memory. Jest to okazja do nauki godzin na zegarku. Zachęcam.
3. Zadanie z zakresu przygotowanie do czytania.Propozycja dla starszaków -Ukryte dwusylabowce. Wydrukuj kartę, odczytaj sylaby i łącz tak, aby powstał wyraz. Karta w załączniku.

Karty do pobrania:

• dom_swieto_rodziny.pdf
• drzewo-genealogiczne-mojej-rodziny.pdf
• dzien_mamy_wierszyk.pdf
• labirynt_dzien_rodziny.pdf
• moja_rodzina_portret.pdf
• moj_portret.pdf
• pary_rodzina.pdf
• ukryte_dwusylabowce_4.pdf
• zegarowe_memory_pelne_godziny_tarczowo.pdf

                                                                                                    Życzę miłej zabawy

Pedagog Elżbieta Kozłowska

 

 

Tydzień VII

 

Ćwiczenia percepcji wzrokowej

  Dziecko nabywa umiejętności i wiedzy każdego dnia. Naszym zadaniem jako rodziców jest rozwijanie jego możliwości i podsuwanie nowych, kreatywnych zabaw, które bawią i uczą jednocześnie. Przedstawiam kolejne propozycje ćwiczeń wzrokowych rozwijających percepcję wzrokową, tym razem już na trzecim poziomie – odkrywczo badawczym.

  Rozwijając pamięć wzrokową i koordynację wzrokowo – ruchową ćwicząc i bawiąc się z dzieckiem pogłębiamy już poznane umiejętności, dostarczamy nowych bodźców i zachęcamy dziecko do poszukiwania kolejnych rozwiązań.

Oto propozycje ćwiczeń pamięci i percepcji wzrokowej oraz koordynacji wzrokowo-ruchowej:

Obserwacja:

• coraz dokładniejsza obserwacja otoczenia, dostrzeganie i nazywanie cech charakterystycznych dla danego przedmiotu, czynności, zjawiska; rozmowa o przydatności i celowości danych cech;
• dostrzeganie i nazywanie przedmiotów wskazanych przez rodzica w najbliższym otoczeniu, np.: co widzisz na półce?
• obserwacja widoków, opisywanie dalekich obiektów, rozmowa o odległościach pomiędzy przedmiotami, opisywanie widoku, poszerzenie pola widzenia;
• rozpoznawanie i nazywanie podstawowych figur geometrycznych (pokaż trójkąt, wyciągnij żółte koło, itp.);
• obserwacja i wskazywanie elementów o konkretnym kształcie na obrazkach;
• obserwacja i opisywanie otoczenia podczas zmieniających się pór roku, pogody; wskazywanie cech charakterystycznych dla danej pogody czy pory roku na obrazkach;
• obserwacja i opis ludzi, ich zachować, czynności, emocji;
• obserwacja i zabawa w naśladowanie czynności codziennych, zabawy tematyczne, np w dom, w sklep, w lekarza, w przedszkole;
•  naśladowanie pozycji czy ruchów drugiej osoby lub postaci z obrazka;
• dostrzeganie powtarzającego się wzoru, ciągu rytmicznego (kolory,kształty, obrazki);

Dobieranie i wyszukiwanie:

•  dobieranie jednakowych par przedmiotów, obrazków (memo obrazkowe, memo kształtów, domino);
• –dobieranie przedmiotu lub obrazka do takiego samego wskazanego przez nauczyciela po dłuższej i coraz krótszej ekspozycji;
• wyszukiwanie i dobieranie  par obrazków, które do siebie pasują lub tworzą całość (np. dobieranie do pary: but do buta; owoc do owocu);
• wyszukiwanie elementów składowych przedstawionego wzoru, a następnie nakładanie na wzór bądź układanie obok lub według wzoru (z różnym czasem ekspozycji);
• wyszukiwanie i dopasowanie konturów, cieni do pojedynczych obrazków, łączenie w pary: obraz i jego cień (przedmioty, zwierzęta, rośliny, proste kształty jak koło, kwadrat, trójkąt, wprowadzamy różne kształty według możliwości dziecka);

Układanie

• układanie obrazków z części wg wzroku (dziecko układa obrazek na wzorze, obok wzoru, możemy również skracać czas ekspozycji wzoru);
• układanie puzzli (od prostych do coraz trudniejszych wzroków i większej ilości elementów); układanie pociętych na części obrazków, pocztówek, ilustracje;
• układanie obrazków z sześciennych klocków;
•  układanie mozaik dowolnie lub wg wzoru;
• budowanie i zabawy konstrukcyjne wg wzoru, z kloców, figur geometrycznych (płot, domek, piramidy), zabawę można utrudnić – dziecko z pamięci układa poprzednio widziany wzór;
• układanie ciągów rytmicznych (klocki: żółty – czerwony – niebieski – żółty…, obrazki: pies – kot – koń…);
• układanie obrazków złożonych z trzech, czterech części; wprowadzanie myślenia przyczynowo – skutkowego;

Porównywanie:

• porównywanie dwóch obrazków o tej podobnej treści (analizowanie obrazu);
• porównywanie dwóch podobnych zabawek (dostrzegamy i rozmawiamy bardziej szczegółowo, wprowadzamy coraz więcej określeń, nazywamy coraz więcej barw, kształtów, określamy położenie, kierunek, teksturę);
• porównanie obrazków i dostrzeganie zmian w ich treści, np. obrazki różnych pór roku – opisujemy zmiany w ubraniach, widokach;
• dostrzeganie różnic między obrazkami pozornie identycznymi, zwiększamy poziom trudności i szczegółowości obrazków;
• dostrzeganie brakującego przedmiotu z grupy wcześniej przygotowanych i obserwowanych przedmiotów, „czego brakuje?”, „co się zmieniło?”;
• przeliczanie i porównywanie, gdzie jest więcej czy mniej figur, klocków;

Porządkowanie i grupowanie:

• grupowanie przedmiotów wg przyjętego kryterium, np. wg pory roku, pory dnia, koloru, przeznaczenia;
• grupowanie przedmiotów wg tego samego kształtu, wielkości, barwy (można przy okazji liczyć przedmioty);
• eliminowanie niepasujących przedmiotów wg wybranego kryterium;
• porządkowanie elementów, figur wg kilku cech, np.: wybierz duży, niebieski kwadrat;

Wyodrębnianie i liczenie:

• wyodrębnienie obiektów do policzenia, próby określenia ile ich jest bez przeliczania, a następnie przeliczanie ich;
•  liczenie ile przedmiotów zniknęło (klocków, kart, zabawek);
• dobieranie wskazanych przedmiotów, np. weź tyle kółek, ile jest trójkątów

Odwzorowywanie:

• odwzorowywanie i odtwarzanie  ułożonych zabawek, przedmiotów, figur;
•  odwzorowywanie prostych symboli i znaków (linie proste, falowane, ukośne, koła, figury geometryczne, za pomocą kredek taśm, sznurowadeł; można korzystać ze wzoru lub z pamięci, np narysuj falę na morzu;
• łączenie linii, punktów, odwzorowywanie szlaczków;
• każdego rodzaju rysowanie, malowanie, wyklejanie, wycinanie i lepienie;

  Zobaczmy jakie zabawki mamy w domu. Kreatywnie i przede wszystkim na luzie zacznijmy się bawić z naszymi dziećmi. Wspólnie spędzony czas zaowocuje zarówno w umiejętnościach dzieci, ale przede wszystkim w naszej wspólnej relacji.

  Pamiętajmy, że dziecko bawiąc się rozwija swoje umiejętności. Przez częste używanie pamięci wzrokowej zwiększa jej możliwości i ułatwia sobie naukę. Koordynacja wzrokowo – ruchowa jest coraz bardziej precyzyjna, a nasze dziecko lepiej przygotowane do przedszkola i szkoły.

Domowe ćwiczenia na percepcję wzrokową:

• ćwiczenia percepcji wzrokowej

Karty z zadaniami rozwijającymi percepcję wzrokową:

• co_sie_kryje_na_obrazku,
• co_sie_kryje_na_obrazku,
• co_sie_kryje_na_obrazku,
• co_sie_kryje_na_obrazku,
• labirynt_kopciuszek,
• kodowanie_dom_i_pies,
• Kosmos-05,
• Kosmos-06,
• Kosmos-12,
• roznice_koty;

                                                                                                Życzę miłej zabawy.

Pedagog Elżbieta Kozłowska

 

VI tydzień

 

 W kolejnym tygodniu naszej pracy zdalnej chciałabym zająć się tematem widzenia, czyli percepcji wzrokowej. Troszkę teorii, troszkę zabaw rozwijających tę umiejętność, ponieważ widzenie jest umiejętnością, którą trzeba rozwijać.

Rozwój widzenia przedszkolaka - co powinno niepokoić?

  Prawidłowy rozwój wzroku dziecka w wieku od 3 do 5 lat wpływa na cały proces i szybkość uczenia się. W wieku przedszkolnym dziecko zaczyna kształtować nawyki związane z pisaniem i z czytaniem. Szybko rozwija się współpraca pomiędzy oczyma i rękoma podczas zabaw ruchowych i plastycznych. Dlatego każda niewykryta wada wzroku lub niedowidzenie ma wpływ na naukę, szybkość rozwoju, pewność siebie czy relacje między dziećmi.

Jaki jest rozwój widzenia przedszkolaka?

  Dziecko poznaje figury geometryczne i kształty, powinno umieć posortować przedmioty według kształtu, wielkości i barwy, rozpoznać i nazwać podstawowe kolory. Przedszkolak powinien opisać widziany obrazek bardzo szczegółowo, wskazując na różne kształty, odcienie barw, nazywając nawet drobne detale. Widzenie obrazków przez dziecko powinno być dobre pod różnymi kątami patrzenia. Najczęściej już w tym wieku dziecko interesuje się literami i cyframi, potrafi je rozpoznać i takie same połączyć.

  Podczas zabaw ruchowych rozwija się dynamika motoryczna. Dziecko z coraz większą sprawnością rzuca, kopie i łapie piłkę. Poprawia się trafność i dokładność w rzucaniu. Wzrasta poczucie orientacji przestrzennej.

   Najczęściej wszystkie wymienione umiejętności dziecko nabywa w dogodnym dla siebie czasie i przychodzą mu naturalnie. Zajęcia proponowane przez rodziców czy w przedszkolu stymulują jego rozwój i zazwyczaj nic nie stoi na przeszkodzie by dziecko uczyło się kolejnych rzeczy.

  Zdarza się jednak, że coś zaczyna niepokoić, pojawia się jakiś deficyt, bądź dziecko zaczyna unikać jakiejś zabawy. Być może staje się nadpobudliwe lub zbyt zamknięte w sobie i płaczliwe.

Co powinno nas zaniepokoić?

Na pewno w sytuacja, w której dziecko nie potrafi opisać i nazwać widzianych kształtów czy figur. Gdy myli barwy, a szczegóły na obrazkach pomija podczas opowiadania lub rozmowy. Niepokojące jest gdy dziecko „nastawia” głowę lub ciało przy oglądaniu telewizji lub książki. Każde mrużenie oczu, marszczenie twarzy podczas obserwacji z daleka powinno być źródłem niepokoju.

Mniej sugestywne objawy nieskorygowanej wady wzroku lub niedowidzenia to szuranie nogami bądź problem z wchodzeniem po schodach. Unikanie kolorowania, rysowania i trudności w posługiwaniu się łyżką/widelcem również wskazują na problemy wzrokowe.

W momencie kiedy dziecko męczy się podczas pracy z bliska, narzeka na ból głowy, trze oczy, bądź zasłania jedno z nich oraz zgłasza zamazywanie lub podwójne widzenie to jest konkretny powód by skonsultować się ze specjalistą. Zachęcam, aby nie bagatelizować zauważonych problemów.

Zabawy rozwijające percepcję wzrokową. Propozycje .

1. Układanki. Młodszym dzieciom proponujemy te, rozcięte na regularne kawałki, starszym proponujemy również puzzle. Link do układanek dla maluchów.

• układanki dla maluchów

2. Znajdź taki sam obrazek. Ćwiczenie polega na znalezieniu identycznego obrazka jak ten umieszczony w okienku.

• taki sam jak w okienku

3. Zabawa dla starszaków, w której wśród całej siatki liter należy znaleźć te, potrzebne do złożenia wyrazu. W mojej propozycji wyrazy 3-literowe.Link poniżej. Zabawa interaktywna.

• wykreślanka literowa

4. Starszakom proponuję również układanki lewopółkulowe, które rozwijają percepcję wzrokową. Zadaniem dziecka jest zamalowanie pół według podanego wzoru. Karty w załączniku.

• układanka 

Niebawem dalszy ciąg zabaw i ćwiczeń rozwijających percepcję wzrokową.

Życzę miłej zabawy. Pedagog

 

V tydzień

 

   Pogoda zachęca do zabawy na powietrzu. A gdy wrócimy, to co robić?

W tygodniu temat - Rysowanie.

Rysowanie jest ważne w rozwoju dziecka a dlaczego przeczytacie Państwo w artykule, który pozwoliłam sobie Wam udostępnić ze strony Mamo to ja- eko edycja. Zapraszam.

 

Dlaczego rysowanie pomaga dziecku w rozwoju?

  Rysowanie jest jednym z najbardziej rozwijających zajęć, jakie możesz zaproponować dziecku. Świat na kartce papieru to kraina wyobraźni, pełna ukrytych znaczeń i symboli. Czy wiesz, dlaczego jeszcze warto zachęcać dziecko do rysowania?

 

  Tworząc obrazek, dziecko puszcza wodze fantazji lub próbuje opowiedzieć o tym, co zapadło mu w pamięć. Wyraża to, co wie o świecie, i to, jak się w nim czuje. Jego dzieła są ekspresją wyobraźni i świata doznań. I tak należy na nie patrzeć – nie oceniać za „realizm” i „ładność”, ale dostrzegać w nich wyraz uczuć, przemyśleń i wiedzy malucha.

Dlaczego warto zachęcać dziecko do rysowania?

  Większość kilkulatków uwielbia rysować. To wspaniale! Rysowanie spełnia tak ważną rolę w prawidłowym rozwoju, że wprost trudno je przecenić. Zadbaj więc, by twoje dziecko miała pod dostatkiem kolorowych kredek i kartek. Nie wzbraniaj się przed rysowaniem wspólnie z nim. Twoje towarzystwo zachęci dziecko do podejmowania pierwszych graficznych prób, a tobie pozwoli twórczo spędzić z nim czas. Będziesz mogła obserwować, jak dziecko z każdym tygodniem staje się coraz mądrzejsze, jakie wspaniałe ma pomysły, jak postrzega świat, siebie i waszą rodzinę. Oto inne jeszcze powody, dla których warto zachęcać dziecko do rysowania:

 

•  Rozwija wyobraźnię i fantazję. Maluch nie jest ograniczony żadnymi nakazami, poleceniami itp.
•  Pozwala wyrazić lęki i niepokoje. Pomaga rozładować wewnętrzne napięcia.
• Wzmacnia poczucie własnej wartości i wiary w siebie. Nawet mały brzdąc zaczyna dostrzegać, że może stworzyć coś sam.
•  Pomaga rodzicom lepiej zrozumieć wewnętrzny świat dziecka.
•  Umożliwia wczesne wychwycenie problemów (mało sprawne paluszki, zbyt silne lub za słabe napięcie mięśniowe), którym można zaradzić przez odpowiedni trening.
• Ćwiczy koordynację wzrokowo-ruchową.

Czy rysowanie uczy dziecko czegoś nowego?

  Zabawy kredkami spełniają jeszcze jedną ważną funkcję – przygotowują kilkulatka do szkolnego debiutu. Nie chodzi tylko o to, że idąc do szkoły, dziecko musi już umieć odwzorowywać szlaczki i literki. Dzięki częstemu rysowaniu dziecko ma coraz sprawniejszą rączkę, a wtedy szkolne zadania przychodzą mu łatwiej. Pierwszoklasista nie zniechęca się do nauki, bo dobrze radzi sobie z tym, czego wymaga nauczyciel. Można więc w skrócie powiedzieć, że rysowanie pomaga polubić szkołę! Dziecko będzie chodziło do niej z ochotą i łatwiej odnajdzie się w miejscu, w którym spędzi kolejne lata życia.

Od kiedy proponować dziecku kredki?

  Pierwsze zabawy graficzne możesz zaproponować dziecku w drugim roku życia. Najlepiej kup mu duże kartony lub blok A3 oraz grube nietoksyczne kredki (takie łatwiej uchwycić) i pozwól mazać do woli. Nie nakłaniaj dziecka w tym wieku do poprawnego trzymania kredki – na to jest jeszcze za wcześnie. Dopiero pięciolatek powinien robić to właściwie. Jeśli nie umie, poprawiaj go, ale w łagodny sposób, by nie zniechęcił się do rysowania.

 Czy warto robić wystawy rysunków dziecka?

  Tak. Dziecko jest dumne ze swojego dzieła, a dodatkowo, widząc aprobatę w oczach innych, buduje poczucie własnej wartości. Rób więc „wystawy” jego obrazków: na lodówce, na ścianie. Możesz rozwiesić sznurek i przyczepiać do niego kartki spinaczami do bielizny. W ten sposób pokazujesz dziecku, że doceniasz wysiłek, jaki wkłada w swoją twórczość. Dodajesz mu też odwagi do wyrażania w tej formie tego, co dla niego najważniejsze.

A gdy dziecko nie chce rysować?

  Trudno o dziecko, które nie znajduje przyjemności w tym akcie twórczym. Ale to nie znaczy, że każde zawsze chce rysować! Są okresy w życiu kilkulatka, gdy większość swej energii kieruje na inne rodzaje aktywności: bieganie, skakanie. Wtedy może nie mieć ochoty na rysowanie. Dziecko może niechętnie sięgać po kredki, gdy coś mu w tym przeszkadza – np. ma mało sprawne rączki i rysowanie sprawia mu trudność. Trzeba wtedy zainteresować się jego kłopotami, ćwiczyć z nim odwzorowywanie prostych kształtów. Warto także porozmawiać z paniami w przedszkolu, poprosić, by dawały mu zadania graficzne na jego miarę. Zdarza się i tak, że rodzice strofują, poprawiają, porównują obrazki z „ładniejszymi” rysunkami rodzeństwa czy kolegów – i z tego powodu dziecko się zniechęca. Jak najczęściej chwal dziecko za jego rysunki. Pamiętaj też, że powinien mieć stałe miejsce do wygodnego mazania – wtedy na pewno rysowanie polubi.

Monika Krawiecka

 

  Świetną propozycją zabawy ale też nauki rysowania, a przy okazji nauki wierszyka, są Rysowane wierszyki. Można kupić książkę o tym właśnie tytule, ale można też zajrzeć na YouTube. Poniżej link do kilku.

Zapraszam i życzę miłej zabawy.

rysowane wierszyki świnka

rysowane wierszyki ślimak

rysowane wierszyki lalka

rysowane wierszyki miś

 

IV tydzień

Zabaw i ćwiczeń domowych dalszy ciąg.

1. Dzisiaj propozycje , które spodobają się zwłaszcza wielbicielom dinozaurów. W załącznikach będą do pobrania karty, na których będą właśnie te zwierzaki. Do wyboru. Trzeba je wyciąć i skleić. Starszaki powinny poradzić sobie same, młodszym mam nadzieję, pomogą rodzice, a zabawa własnoręcznie zrobionymi zabawkami - bezcenna. Można pokusić się o zrobienie wszystkich i pobawić się w Jurassic Park.
2. Zabawy i ćwiczenia rozwijające percepcję wzrokową . w załączniku karty: Dopasuj kolory łatwa i trudniejsza oraz znajdź na obrazku wskazane elementy.
3. Trochę zabaw rozwijających sprawność liczenia oraz myślenie matematyczne.
4.  Kodowanie dla najbardziej wytrwałych.
5. Rysowanie.

Zachęcam do zabaw z rysowaniem, zwłaszcza jeśli możemy do tego użyć jako szablonu własnej dłoni. Link do zabaw poniżej:

- Dokoncz_wzor.pdf

- Dopasuj_kolory_I.pdf

- Dopasuj_kolory_II.pdf

- Kodowany_obrazek_I_(1).pdf

- Kodowany_obrazek_I_(2).pdf

- Pokoloruj_odpowiedznia_liczbe.pdf

- Wskaz_liczbe.pdf

- Wyszukaj_na_obrazku.pdf;
 

Zachęcam wszystkich Rodziców do korzystania z naszych propozycji zabaw i ćwiczeń. Byłoby nam miło, gdybyście Państwo czasem  pokazali nam jak bawią się i pracują nasze Przedszkolaki.

Pozdrawiam E.Kozłowska

 

 

III tydzień

 

   Drodzy Rodzice przed nami kolejny tydzień pracy w domu. Czas nietypowy i często niełatwy. Pomimo wszystko starajmy się zobaczyć plusy tej sytuacji, jak choćby to, że macie możliwość spędzić z dziećmi więcej czasu niż zazwyczaj i zobaczyć, jak bawią się i rozwijają.

 Zanim zaproponuję kilka kolejnych zabaw, które warto byłoby zrobić ze swoim dzieckiem, bo wspaniale rozwijają , trochę informacji podstawowych o rozwoju chwytu.

ROZWÓJ CHWYTU (wg M. Przetacznik-Gierowska, H. Spionek):

  Rozwój chwytania jest jednym z dłuższych procesów w rozwoju dziecka. Postępuje on od okresu chwytania odruchowego do zdobycia umiejętności chwytu dowolnego pod kontrolą wzroku. Etapy rozwoju chwytu można przedstawić następująco:

Wiek	Nazwa chwytu	Umiejętności
1-3miesiąc	odruch chwytny (stopniowo zanika do 3 miesiąca)	- początkowo dziecko mocno zaciska dłoń na przedmiocie,                     - nie występuje świadome wypuszczenie przedmiotu z dłoni, przedmiot wypada przypadkowo,       -stopniowo dziecko otwiera dłonie (faza przejściowa)
4-5 miesiąc	chwyt dłoniowy prosty (zwany również małpim)	- dziecko obejmuje przedmiot całą dłonią od góry z wyłączeniem  kciuka, jakby nakładało rękę na przedmiot,                                      - chwyt bez udziału stawu łokciowego,                                     - wypuszcza zabawkę, kiedy zbliża   drugą rękę, żeby ją chwycić             - chwyt dowolny pod kontrolą wzroku                                            - słaba koordynacja wzrokowo-ruchowa
6 miesiąc	chwyt prosty dłoniowo- łokciowy	- dziecko uruchamia staw łokciowy i zaczyna chwytać przedmiot dłonią, ale z wyłączeniem kciuka                 - nie potrafi utrzymać 2 przedmiotów jednocześnie,             - wypuszcza przedmiot z ręki, po to żeby chwycić następny,
7-8 miesiąc	chwyt nożycowy	- dziecko posługuje się kciukiem, ale nie przeciwstawia go pozostałym palcom                                            - wykonuje jedynie ruch przywodzenia i odwodzenia kciuka w stosunku do pozostałych palców,      - małe przedmioty chwytane są pomiędzy kciukiem a bokiem podkulonego palca wskazującego
9 -12 miesiąc	chwyt pęsetkowy	- kciuk jest już zginany prawidłowo, styka się z palcem wskazującym przy chwytaniu przedmiotu,                    - mały przedmiot trzymany jest początkowo między opuszkami kciuka i palca wskazującego (chwyt niedojrzały),                                   - dojrzały chwyt polega na chwytaniu małych przedmiotów końcówką palca wskazującego i kciuka,                                            - potrafi wyjąć mniejszy przedmiot z większego

  W ciągu następnych lat życia dalej doskonalą się swobodne, niezależne ruchy palców, zwiększa się ruchomość łuków śródręcza i doskonali się chwyt.
Około szóstego roku życia dziecko osiąga całkowitą dojrzałość ruchów palców oraz nadal doskonali złożoność i precyzję ruchów.

1. Propozycje na zabawy rozwijające motorykę małą. Linki poniżej.

• zabawy kreatywne w domu
• zabawy kreatywne - woreczek z wodą i koralikami
• ślimaki z pasków papieru
• zabawy z P.Emilią

2. Propozycje zabaw matematycznych. Proponowane zabawy i aktywności rozwijają pojęcie liczby, uczą myślenia matematycznego czyli przygotowują dziecko do nauki matematyki. Link do filmu poniżej. Karty z zadaniami i Sudoku w załącznikach.

• matematyka i zabawy dla dzieci

3. Propozycje zabaw ruchowych w domu. Świetną zabawą i sposobem na nadmiar energii dziecka jest zabawa w klasy, na filmie poniżej wersja domowa.

• zabawy ruchowe- naśladownictwo
• zabawy ruchowe
• zabawy ruchowe

4. Propozycje zabaw rozwijających percepcję wzrokową i słuchową oraz pamięć.

• zabawy na słuch i wzrok
• zabawy na percepcję i pamięć wzrokową

Karty pracy w załączonych plikach:

• Domino Wielkanoc,
• Sudoku: ciastka, pojazdy 1, pojazdy 2,
• Rytmy,
• Liczenie,
• Liczmany  i cyfry;

Zachęcam do wykonywania zabaw i ćwiczeń oraz obserwacji dziecka.

Pozdrawiam Pedagog Ela Kozłowska

 

II TYDZIEŃ

 

   Drodzy Rodzice i Kochane Przedszkolaki, kolejny tydzień pozostajemy w domu. Wiem, że nie jest to wcale taki łatwy czas, zwłaszcza Wam Rodzice, jeśli oprócz opieki nad dziećmi jeszcze pracujecie zdalnie. Mam nadzieję, że te kilka zabaw, które przygotowałam na ten tydzień spodobają się Waszym dzieciom i wprowadzą trochę w atmosferą świąteczną i wielkanocną. Będą królowały zajączki i pisanki.

  Wszystkie te niewinne zabawy z klejeniem, wycinaniem, malowaniem, kreśleniem to bardzo konkretna praca oczu, rąk i całego małego człowieka. To umiejętność planowania ruchu, zagospodarowania powierzchni na płaszczyźnie, to koncentracja uwagi oraz wytrwałość w pracy. A do tego satysfakcja i duma z wykonanej samodzielnie pracy.

  Przy wszystkich aktywnościach związanych z uzupełnianiem kart pracy, zwróćcie Państwo uwagę aby dziecko poprawnie siedziało przy stoliku. Poprawna postawa to nogi zgięte w kolanach pod kątem prostym i stopy oparte o podłogę. Blat stolika - w okolicach mostka. Jeżeli sadzacie dziecko przy kuchennym stole, zawsze musicie podstawić coś pod stopy aby nie wisiały. Prawidłowe usadzenie malucha warunkuje stabilność oraz dobrą pracę obręczy barkowej i rąk.

1. Zabawy graficzne rozwijające percepcję wzrokową, spostrzegawczość oraz myślenie. Utrwalanie znajomości lewej i prawej strony.

   W karcie nr 3 - dziecko ma znaleźć, który zając nie pasuje do pozostałych ale również powiedzieć dlaczego nie pasuje.

W kartach nr 6, 7 są zające umieszczone w okienkach po lewej i prawej stronie. Polecenie dla młodszych - Pokoloruj zające każdego na inny kolor. Polecenie dla starszych, zwłaszcza 6-latków: 

• zająca po prawej stronie na dole zakreskuj liniami pionowymi,

• zająca po lewej na dole zakreskuj liniami poziomymi,

• zająca po lewej stronie na górze zakropkuj,

• zająca po prawej na górze zamaluj małymi kółkami

• zające środkowe po obu stronach możesz ozdobić jak chcesz np: dorysuj im brakujące elementy.

Karta nr 8 to wzór bransoletki do samodzielnego pokolorowania i wycięcia.

• Wielkanocne zająca - karty pracy 1-8

2. Tradycją naszych zajęć terapeutycznych w przedszkolu w okresie przedświątecznym jest przygotowywanie ozdób . Może akurat macie w domu styropianowe jajka. Chciałabym zaproponować wykonanie pisanek . Pomysłów na ozdabianie jest dużo. Przykładowy filmik poniżej.

robienie pisanek

Jeśli nie macie styropianowego jajka proponuję pisanki z papieru. Link poniżej:

pisanka z papieru

3. Kolejna propozycja zajęć na ten tydzień to nauka piosenek i zarazem bogacenie wiedzy o tradycji związanej z Wielkanocą. Linki poniżej:

piosenka o zającu i pisankach

piosenka o Wielkanocy

4. Starszakom proponuję ćwiczenia w odczytywaniu sylab podczas kolorowania dinozaura oraz labirynty i kolorowanki do samodzielnej pracy. Pomagając dziecku pamiętajmy o prawidłowym nazywaniu poszczególnych liter - nazywamy literę krótko - D- a nie DE.

Karty pracy w załączonych plikach:

• Labirynt 1
• Labirynt 2
• Wielkanocny koszyczek  malowanka
• Sylabowy dinozaur kolorowanka

Życzę Wszystkim radosnych, spokojnych, zdrowych Świąt Wielkanocnych.

                                                            Pani Ela - pedagog

 

I TYDZIEŃ

 

1.  Zabawy rozwijające motorykę małą

  Drodzy Rodzice wspólny pobyt z dzieckiem w domu może być okazją do wspólnego wykonywania wielu czynności domowych, które są okazją do rozwijania sprawności rąk Waszego dziecka, ale również uwagi, umiejętności liczenia, słuchania ze zrozumieniem i wielu innych umiejętności bazowych.

  Zanim damy dziecku do rąk różne narzędzia( kredki, długopisy, nożyczki ), sprawmy, aby używało rąk w różnoraki sposób, bo tylko wtedy przygotuje je do posługiwania się narzędziami. Pozwólmy mu na pomaganie nam w czynnościach domowych np: dobieranie upranych skarpetek w pary i zwijanie ich razem, żeby się nie gubiły, smarowanie kanapki masłem odpowiednim nożykiem, zamiatanie podłogi zmiotką lub szczotką na kiju, zmywanie niektórych naczyń, ugniatanie ciasta, wycieranie kurzu i wiele innych czynności. Znajdźmy też czas, żeby przyjrzeć się jak wygląda sprawność rąk Waszego dziecka.

  Pamiętajcie sprawność rąk, to sprawność aparatu artykulacyjnego. Zachęcam do ćwiczenia rąk i palców. Zamieszczam filmik z cyklu Fitness dla dłoni ( link do ćwiczeń motoryki rąk )

2. Zabawy rozwijające percepcję wzrokową, w tym: spostrzegawczość, uwagę i pamięć wzrokową oraz koordynację wzrokowo- ruchową.

• zabawa "Detektyw" prosta i łatwa nie wymaga przygotowań; wybierzcie z dzieckiem jedną zabawkę, nie za wielką, znaną dziecku; bawcie się w jednym pomieszczeniu domu; gra polega na tym, że dziecko wychodzi z pokoju, zakrywa oczy i liczy (jak umie, tak liczy do 10); Rodzic w tym czasie stawia zabawkę gdzieś, ale nie może jej schować do szuflady, szafy etc.; musi pozostać na tzw. "wierzchu"; wchodzi dziecko i zaczyna poszukiwanie; mówimy mu, że jest detektywem, a detektyw pracuje skupiony, zagląda wszędzie, musi być uważny; na początku tak stawiamy zabawkę, żeby dziecko mogło bez problemu ją znaleźć, później trochę bardziej chowamy; zamieniamy się rolami; dzieciaki bardzo lubią te zabawę.
• zgadywanie, czego brakuje... – bierzemy kilka przedmiotów, mogą to być zupełnie przypadkowe rzeczy dostępne w domu, z 3-4- 5 zabawek chowamy jedną, dziecko musi powiedzieć, czego brakuje.
• Labirynty - utrwalanie obrazu graficznego liter, po wydrukowaniu karty  Rodzic odczytuje polecenie, dziecko wykonuje;

 Karty do pobrania:

1. Labirynt A

2. Labirynt B

3. Kolory i wzory –jajka

4. Historyjka obrazkowa –jajko